Een HEPA-filter is een luchtfilter dat volgens een vastgelegde norm minstens 99,95% van de kleinste zwevende deeltjes uit de lucht haalt. Je komt het tegen in stofzuigers en in luchtreinigers met een HEPA-filter, waar het pollen, fijnstof en andere fijne deeltjes tegenhoudt. Hieronder lees je waar HEPA voor staat, hoe het werkt en waar je op let bij de keuze.
Waar staat HEPA voor?
HEPA staat voor High Efficiency Particulate Air. Het is geen merk, maar een prestatie-eis: alleen een filter dat aantoonbaar aan die eis voldoet, mag de naam dragen.
De techniek is in de jaren 40 ontwikkeld om ultrafijne deeltjes uit de lucht te halen, en wordt nu vooral in stofzuigers en in luchtreinigers met een HEPA-filter gebruikt. In Europa wordt een HEPA-filter getoetst volgens de norm EN 1822. Zonder die toets is HEPA niet meer dan een woord op de verpakking.
Hoe werkt een HEPA-filter?
Een HEPA-filter werkt niet als een zeef, maar vangt deeltjes via drie natuurkundige mechanismen. De ruimte tussen de vezels is groter dan veel van de deeltjes die het filter tegenhoudt, en toch blijven ze hangen.
Grote deeltjes botsen direct op een vezel (impactie), middelgrote deeltjes volgen de luchtstroom tot ze een vezel raken en blijven plakken (interceptie), en de allerkleinste schieten door botsingen met luchtmoleculen alle kanten op en raken zo verstrikt (diffusie). De vezels liggen kriskras over elkaar, waardoor de lucht een omweg maakt en deeltjes onderweg worden onderschept.
Om die maten voor te stellen: 1 micron is een duizendste millimeter. Een menselijke haar is grofweg 50 tot 70 micron dik, terwijl een HEPA-filter deeltjes tot ruim onder 1 micron tegenhoudt.
Deeltjes rond 0,3 micron zijn het lastigst te vangen, en juist op die maat wordt een HEPA-filter getest. Dat klinkt tegenstrijdig, maar bij die maat zijn de drie mechanismen samen op hun zwakst. Alles wat groter of kleiner is, houdt het filter nog beter tegen.
Welke HEPA-klassen zijn er?
HEPA-klassen geven aan hoeveel deeltjes een filter tegenhoudt, vastgelegd in de norm EN 1822. Voor apparaten in huis zijn H13 en H14 de relevante klassen.
Daaronder zitten de EPA-klassen (E10 tot E12), die minder deeltjes tegenhouden en officieel geen HEPA mogen heten. Daarboven zit ULPA, een nog fijnere klasse die vooral in laboratoria en cleanrooms wordt gebruikt, waar geen enkel stofje welkom is.
Wat is het verschil tussen H13 en H14?
Het verschil tussen H13 en H14 zit in het minimale afvangstpercentage. Een H13-filter houdt minstens 99,95% van de deeltjes tegen op de moeilijkste maat, een H14-filter minstens 99,995%.
Dat verschil lijkt klein, maar betekent dat er nog minder deeltjes doorheen komen. Voor de meeste huishoudens is H13 al ruim voldoende. Een luchtreiniger met HEPA H14 filter is de keuze als je het maximale wilt of extra gevoelig bent voor fijne deeltjes.
Wat vangt een HEPA-filter wel en niet af?
Een HEPA-filter vangt vaste deeltjes af, geen gassen of geuren. Denk aan pollen, huisstof, huisstofmijt, schimmelsporen, huisdierschilfers en fijnstof, tot ver onder de grootte die je met het blote oog ziet.
Fijnstof wordt aangeduid met PM10 en PM2.5: deeltjes tot 10 micron en tot 2,5 micron. Juist die kleine fractie blijft lang in de lucht hangen, en dat is precies waar een HEPA-filter sterk in is.
Geuren en chemische dampen bestaan uit losse moleculen die gewoon door het filter heen gaan. Voor vluchtige organische stoffen (VOC's) en geuren heb je daarom een koolstoffilter nodig, dat vaak samen met een HEPA-filter in één apparaat zit.
Wanneer heb je een HEPA-filter nodig?
Een HEPA-filter is vooral nuttig als je gevoelig bent voor deeltjes in de binnenlucht. In deze situaties merk je er het meest van:
- Allergie of hooikoorts: pollen en allergenen zweven in huis rond en geven klachten
- Huisdieren: haren en huidschilfers komen voortdurend in de lucht terecht
- Fijnstof: langs een drukke weg of in de stad zit er meer fijnstof binnen dan je denkt
- Rook en muffe geuren: in combinatie met een koolstoffilter pak je die het beste aan
- Een babykamer of slaapkamer: plekken waar je extra schone lucht wilt
De plek van het filter bepaalt wat het doet. In een stofzuiger zorgt het HEPA-filter dat opgezogen stof niet via de uitblaaslucht terugkomt, terwijl het in een luchtreiniger de lucht in de kamer continu zuivert.
Heb je last van allergie, dan haalt een luchtreiniger tegen allergieën de pollen uit je kamer. Woon je langs een drukke weg, dan is een luchtreiniger tegen fijnstof logischer.
Waar let je op bij een HEPA-filter?
Niet elk filter met HEPA op de doos biedt dezelfde prestatie. Let daarom op een paar dingen:
- De klasse: kies H13 of H14 en trap niet in vage termen als "HEPA-type" of "HEPA-achtig"
- De norm: een écht HEPA-filter is getest volgens EN 1822
- De luchtstroom: een goed filter zonder voldoende luchtstroom reinigt een kamer alsnog traag
- De pasvorm: zit het filter niet goed, dan glipt er ongefilterde lucht langs
- Het onderhoud: de vezels raken vol en verliezen hun werking, dus vervangen hoort erbij
De luchtstroom bepaalt hoe snel de lucht in een kamer wordt ververst. Een filter dat te weinig lucht verplaatst voor de ruimte werkt traag, ongeacht de klasse, dus stem het apparaat af op de oppervlakte van de kamer.
Schone lucht met een HEPA-filter van Vibrix
Schone lucht met een HEPA-filter begint bij de juiste klasse en genoeg luchtstroom voor jouw ruimte. Wij zijn een Nederlands luchtklimaatmerk en Bedrijfsvriend van Longfonds, met apparaten die standaard een H13-filter hebben en op de Pro-lijn een H14-filter.
Bekijk de luchtreinigers van Vibrix en probeer er 60 dagen een uit in je eigen huis. Twijfel je over de juiste keuze, dan helpen we je bij Vibrix graag met het maken van de juiste keuze voor jouw woning.
Auteur & eigenaar
Laat een reactie achter
Alle reacties worden gemodereerd voordat ze worden gepubliceerd.
Deze site wordt beschermd door hCaptcha en het privacybeleid en de servicevoorwaarden van hCaptcha zijn van toepassing.